Giới thiệu heo giống và kỹ thuật chọn heo giống ( Cẩm nang chăn nuôi heo - phần 1)



I. Giới thiệu các giống heo hiện nuôi tại Việt Nam

1. Heo Yorkshire:

Heo Yorkshire có sắc lông trắng tuyền, ở giữa gốc tai và mắt thường có bớt đen nhỏ, hoặc xám, hoặc một nhóm đốm đen nhỏ, tai đứng, lưng thẳng, bụng thon khi nhìn ngang giống như hình chữ nhật, bốn chân khoẻ, đi trên ngón, khung xương vững chắc.
Heo Yorkshire thuộc nhóm bacon (nhóm nạc mỡ) ở 6 tháng tuổi thể trọng đạt 90 – 100kg, khi trưởng thành nọc nái có thể đạt trọng lượng 250 – 300kg.
Heo nái Yorkshire mỗi năm có thể đẻ từ 1.8 – 2.2 lứa, mỗi lứa trung bình 8 – 10 con, trọng lượng sơ sinh của heo con đạt từ 1.0 – 1.8kg, sản lượng sửa thường cao, nuôi con giỏi, sức đề kháng bệnh cao nhất so với nhóm giống heo ngoại nhập, dễ nuôi, thích nghi tốt với các điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng của nhà chăn nuôi đồng bằng sông Cửu Long và miền Đông Nam bộ.
Hiện nay giống heo Yorkshire đứng đầu trong tổng đàn heo ngoại nhập và chiếm tỷ lệ máu cao trong nhóm heo lai ngoại, rất được nông dân ưa chuộng.

2. Heo Landrace:

Đây là giống heo cho nhiều nạc, xuất xứ từ Đan Mạch, được nhà chăn nuôi khắp nơi ưa chuộng du nhập để làm giống nuôi thuần hoặc để lai tạo với heo bản xứ tạo dòng cho nạc.
Heo Landrace sắc lông trắng tuyền, không có đốm đen nào trên thân, đầu nhỏ, mông đùi to (phần nhiều nạc), hai tai xụ bít mắt, chân nhỏ, nhìn ngang thân hình giống như một tam giác.
Ơ 6 tháng tuổi, heo Landrace đạt thể trọng 80 – 90kg, nọc nái trưởng thành có trọng lượng 200 – 250kg. Heo nái mỗi năm đẻ 1.8 – 2.2 lứa, nếu chăm sóc nuôi dưỡng tốt có thể đạt 2.5 lứa.  Mỗi lứa đẻ nái sinh từ 8 – 12 con, heo nái nuôi con giỏi, tỷ lệ nuôi sống cao.

3. Heo Duroc:

Heo xuất xứ từ Mỹ, có đặc điểm màu lông rất dễ phân biệt là lông màu đỏ nâu. Heo thuần chủng có màu đỏ nâu rất đậm, nhưng nếu là heo lai, màu đỏ thường nhạt hoặc màu vàng, càng vàng nhạt thì càng xuất hiện những đốm bông đen. Heo Duroc thuần mỗi chân có 4 móng màu đen nâu, không có móng trắng, hai tai thường nhỏ xụ nhưng gốc tai đứng.

Giới thiệu heo giống và kỹ thuật chọn heo giống,  Cầm nang chăn nuôi heo - phần 1

Heo đực duroc

Heo Duroc là heo cho nhiều nạc, ở 6 tháng tuổi heo có thể đạt trọng lượng từ 80 – 85 kg, nọc nái trưởng thành từ 200 – 250kg. Heo nái mỗi năm đẻ 1.8 – 2.0 lứa, mỗi lứa trung bình khoảng 8 con. Giống heo Duroc có thành tích sinh sản kém hơn hai giống Landrace và Yorkshire. Heo Duroc đứng thứ ba trong tổng đàn heo ngoại nhập, thường được nuôi thuần chủng ở một số trại lớn để làm quỹ gen lai 3 máu tạo con lai có nhiều nạc.
Hiện nay chương trình nạc hoá đàn heo của nhiều tỉnh đều chú trọng nhóm heo lai 3 máu (Yorkshire + Landrace + Duroc) với tỷ lệ máu Duroc khá cao, con lai có hai nhóm máu cung nhiều nạc là Landrace và Duroc rất được các nhà giết mổ bán thịt ưa chuộng.

4. Một số giống heo lai: 

Từ những đặc điểm của 3 giống heo trên, ta có thể sử dụng những phương pháp phối giống sau đây để heo con sinh ra có sức đề kháng cao, tăng trọng nhanh và tỷ lệ nạc cao.

- Đực Yorkshire(Y) phối với nái Landrace(L):
Con lai F1 máu có 50% Y + 50% L
Nái lai F1 thể hiện đặc điểm trung gian của 2 giống Yorkshire và Landrace, đẻ sai, nuôi con tốt, thân dài, tỷ lệ nạc cao hơn Yorkshire.

- Đực Duroc(D) phối với nái F1 (50%Y + 50%L):
Con lai 3 máu: 50%D + 25%Y + 25%L
Con lai dùng nuôi thịt khoẻ mạnh, tăng trọng nhanh nhiều nạc.
- Đực Duroc phối với nái Yorkshire:
F1 (50%D + 50%Y). heo F1 này có tỷ lệ nạc cao, chịu đựng được điều kiện sống kham khổ, tăng trọng nhanh, nhiều nạc.

 

II. Chọn giống heo và chọn heo giống:

Chọn giống heo là chọn giống heo nào để phát triển ở một trại hay một địa phương.
Chọn heo giống là trong một đàn heo chọn ra những con để sinh sản.

1. Chọn giống heo:

Khi thành lập một trại heo ở một địa phương việc chọn giống heo nào để phát triển là một biện pháp có tính chiến lược lâu dài: nên chọn giống heo nạc nhiều, hay bacon, giống thuần chủng hay lai kinh tế, lai nhiều nhóm máu … để việc lưa chọn được tốt cần căn cứ trên các yếu tố sau:

a. Dựa vào cơ cấu thức ăn: nếu ở địa phương có nguồn thức ăn tinh bột, béo dồi dào thì nên chọn giống heo bacon, heo mỡ để phát triển, nếu nguồn protein động vật thực vật không khan hiếm thì có thể phát triển giống heo lai kinh tế.

b. Dựa vào thị hiếu của người tiêu dùng: nếu thị trường không ưa chuộng giống heo cho nhiều mỡ thì chỉ nên phát triển heo bacon hoặc heo nhóm nạc.

c. Dựa vào trình độ kỹ thuật của nhà chăn nuôi: nuôi heo nhóm nạc đòi hỏi phải có trình độ kỹ thuật cao, nắm vững những qui trình chăm sóc nuôi dưỡng, phòng chống bệnh và phải áp dụng những tiến bộ kỹ thuật mới. Nuôi heo nhóm mỡ có tính chất như bỏ ống, tiết kiệm, không đòi hỏi trình độ kiến thức về việc chăm sóc nuôi dưỡng, thường chỉ cần kinh nghiệm, quen tay mà thôi …
d. Dựa vào cơ sở vật chất ngành chăn nuôi thú y: các giống heo cho nhiều nạc, cao sản thường đòi hỏi thức ăn phải có phẩm chất tốt, qui trình tiêm chủng, điều trị bệnh thật đúng, vì vậy cần phải có nhà máy pha trộn chế biến thức ăn gia súc, có dịch vụ thú y, chẩn đoán, tiêm ngừa, điều trị chính xác, kịp thời … thì mới phát triển tốt. Các giống heo mỡ, giống nội thường có sức kháng bệnh cao, dễ nuôi nên không đòi hỏi các cơ sở vật chất cao.

2. Chọn heo giống: lựa chọn heo giống dựa trên các yếu tố sau đây:

a. Dựa vào gia phả: dựa vào thành tích sinh sản, sinh trưởng của những con tiền sinh (bố mẹ, ông bà), những con tiền sinh có năng suất cao sẽ di truyền các tính trạng tốt cho các thế hệ sau.

b. Dựa vào sức sinh trưởng: những con tăng trọng nhanh, ít bệnh, ít tốn thức ăn thường được ưu tiên lựa chọn.

c. Dựa vào ngoại hình: nên chọn những con dài đòn, đùi to, vai nở, mông nở, khung xương vững chắc, khấu đuôi to, đuôi dài và luôn luôn ve vẩy hoặc vấn thành 1 – 2 vòng cong (nếu heo không cắt đuôi), heo thỏng đuôi thường là heo bệnh.

Nên chọn những con da lông bóng mượt, lanh lẹ, năng động, mắt đều nhau không đổ ghèn, không bị đỏ.

Heo cái có trên 12 vú, vú đều nhau, khoảng cách giữa các vú và hai hàng vú đều nhau, núm vú lộ rõ , không bị thụt, vú so le hay song song, vú lẽ hay chẵn đều tốt.

Thường hai vú áp chót (bụng) và hai vú cuối về phía mông rất ít sữa hoặc không có sữa nên chọn nái nhiều vú càng tốt.

Heo cái phải có âm môn đều, lộ rõ, không bị lép một bên, phát triển cân đối. Chọn những con có 4 chân to đều, bước đi vững chắc trên ngón, không đi bàn hay yếu chân sau, đi cà nhắc, xiêu vẹo.

Heo nọc tuy không cho con bú nhưng nó di truyền tính trạng nhiều vú cho con cái, nên phải chọn trên 12 vú, núm vú đều nhau … để thế hệ hậu bị cái về sau nuôi được nhiều con hơn.

Heo nọc 4 chân thẳng, vững chắc, không quá gầy hoặc quá béo, phải có hai dịch hoàn đều nhau, lộ rõ, cân bằng không bị xệ hoặc thụt vào kênh háng, không quá nhỏ bé.

d. Dựa vào sự phát dục và thành tích sinh sản:

Heo đực phải có tính hăng biểu lộ qua sự chồm nhảy lên lưng những con chung chuồng lúc 4 – 5 tháng tuổi và biết phản xạ giao phối. Đến 7 tháng tuổi có thể tập phối giống, nhảy giá lấy tinh để kiểm tra chất lượng, thể tích tinh dịch.
Với nái tơ kiểm tra sự lên giống lần đầu, cường độ động dục lần đầu mạnh hay yếu, hoặc âm thầm không lộ rõ, thời gian động dục dài hay ngắn.


Theo Lê Thị Ánh Tuyết / Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư





TIN TỨC KHÁC :