Hướng dẫn cách trồng cây thổ phục linh



Thổ phục linh - vị thuốc khử phong thấp, lợi gân cốt 
Tên khoa học Smilax glabra Roxb.
Thuộc họ Smilacaceae.

 

A. Mô tả cây thổ phục linh

Hướng dẫn cách trồng cây thổ phục linh, kỹ thuật trồng dược liệu thổ phục linh


Cây thổ phục linh là hay cây khúc khắc là một loại cây sống lâu năm, dài 4-5m, có nhiều cành nhỏ, gầy, không gai, thường có tua cuốn dài. Lá hình trái xoan thuôn, phía dưới tròn, dài 5-13cm, rộng 3-7cm, chắc cứng, hơi mỏng, có 3 gân nhỏ từ gốc và nhiều gân con. Hoa mọc thành tán chừng 2mm, cuống riêng dài hơn chừng 10mm hay hơn. Quả mọng, hình cầu, đường kính 6-7mm, hơi 3 cạnh, có 3 hạt.

 

B. Phân bố, thu hái và chế biến cây thổ phục linh

Mọc hoang khắp nơi ở nước ta. Thu hoạch quanh năm, nhưng tốt nhất vào thu đông. Đào lấy thân rễ, cắt bỏ rễ nhỏ rửa sạch, đang còn ướt thái mỏng, phơi khô, có khi người ta ngâm nước nóng ít phút rồi mới thái cho dễ hơn. Có nơi lại để nguyên củ phơi khô.

 

C.Thành phần hoá học của cây thổ phục linh

Theo Trung quốc thổ nông dược chí thì trong thổ phục linh có saponin, tamin, chất nhựa.

 

D. Công dụng và liều dùng thổ phục linh

Hướng dẫn cách trồng cây thổ phục linh, kỹ thuật trồng dược liệu thổ phục linh


Thổ phục linh là một vị thuốc được dùng cả trong đông y và tây y
Theo tài liệu cổ đông y thì Thổ phục linh vị ngọt, nhạt, tính bình, và hai kinh can và vị. Có tác dụng khử phong thấp, lợi gân cốt, giải độc do thủy ngân. Chữa đau xương, ác sang ung thũng.
Hiện nay Thổ phục linh là một vị thuốc: Được dùng trong nhân dân để tẩy độc cơ thể, bổ dạ dày, khỏe gân cốt, làm cho ra mồ hôi, chữa đau khớp xương, ngâm rượu uống.
Liều dùng hằng ngày 10-20g dưới dạng thuốc sắc. Có khi dùng với liều cao hơn.
Bài thuốc kinh nghiệm có Thổ phục linh
Hạ khô thảo nam 80-120g, Thổ phục linh 40-80g. Cả hai vị thuốc sắc với nước trong 3 giờ còn khoảng 300ml chia làm 3-4 lần trong ngày.

 

Một số bài thuốc có dùng Thổ Phục Linh

Trị viêm mủ da: Thổ phục linh 30g, kim ngân hoa 15g, cam thảo 15g, sắc với 500ml nước còn 200ml, uống một lần vào lúc 9 - 10 giờ sáng.

Trị phong thấp, gân cốt đau tê: Thổ phục linh 20g, thiên niên kiện 8g, tang chi 10g, lá lốt 8g, cốt toái bổ 10g, hà thủ ô 12g, đinh lăng 12g, trần bì 6g, bạch chỉ 6g. Sắc với 750ml nước còn lại 250ml, chia làm 2 lần uống trước bữa ăn.

Trị các bệnh ngoài da do thấp nhiệt: Thổ phục linh 20g, kim ngân hoa 16g, bồ công anh 12g, sài đất 12g, ké đầu ngựa 12g, nhân trần 16g, cam thảo nam 12g, rễ tranh 12g. Sắc với 750ml, chia làm 2 lần uống trước bữa ăn.

 

Người ta còn dùng vị Tướng quân trừ độc này làm thực phẩm trong các món ăn trị bệnh như:

Thổ phục linh hầm thịt heo: 

Thành phần: Thịt heo nạc 160g rửa sạch, xắt thành những thỏi như ngón tay. Thổ phục linh 80g, sinh địa 20g, trần bì 1 miếng nhỏ, tất cả rửa sạch.

Cách làm: Nấu 1/2 lít nước trong nồi đất cho sôi, đổ các thứ trên vào, đậy kín. Hầm khoảng 2 giờ, nêm thêm chút muối vừa ăn rồi nấu sôi lần nữa là được.

Công dụng: Món này dùng nóng, có tác dụng bổ dưỡng lại tiêu độc rất tốt. Có khi người ta dùng thêm mai rùa hoặc da heo để tăng cường tác dụng của món ăn. Phụ nữ có thai và người tỳ vị hư hàn không dùng được.

Thổ phục linh, hạt sen, long nhãn: 

Hạt sen 50g ngâm nước khoảng 30 phút, luộc sơ qua rồi vớt ra để ráo. Thổ phục linh 8g, long nhãn nhục 12g, củ sen 50g, tàu hũ ky 100g (hoặc tim heo). Cho tất cả vào một cái thố, đổ nước ngập quá mặt khoảng 3cm, đậy nắp rồi chưng cách thủy độ 2 giờ, nêm thêm ít muối rồi chưng thêm 10 phút là được.

Công dụng: Món ăn này dùng nóng, rất tốt cho những người bị suy tim, mất ngủ, hồi hộp, lo âu, ngủ hay gặp ác mộng.

 

Chú ý phân biệt: Cây thổ phục linh với các cây khác trong họ Kim cang (Smilacaceae) như cây khúc khắc (Heterosmilax gaudichaudiana (Kunth Maxim) hoặc các laoij cây kim cang khác như: Kim cang lá quế, kim cang lá mỏng, kim cang lá thuôn, kim cang lá xoan, kim cang lá bắc, kim cang Trung Quốc, Kim cang Campuchia... cũng được dùng thay thế thổ phục linh nhưng tác dụng kém hơn.


Theo Cây xanh tam đảo





TIN TỨC KHÁC :